تبیین
تفاوت دو واژه فوق نیازمند توجه به مفهوم و نوع نگاهی است که در ادبیات
سیاسی و هنجارهای اجتماعی و دینی یک جامعه پیرامون این دو وجود دارد؛ جنگ
یا «نبرد مسلحانه بین دولتها» بهعنوان واقعیتی در جوامع بشری، مفهومی عام
و از جنبههای مختلف قابلتعریف است و به انواع متعددی نظیر؛ تهاجم نظامی،
جنگ تدافعی، مشروع و یا نامشروع، داخلی یا بینالمللی و …، تقسیم میشود؛ و
در بسیاری مواقع جنگ اقدامی ناپسند، غیر عقلی، غیردینی و نامقدس است نظیر
تجاوزات نظامی و راهاندازی جنگ به خاطر سلطهطلبی، جاهطلبی، چپاول منابع
ملتهای دیگر و…؛ اما دفاع مقدس نوعی خاص از جنگ و نبرد مسلحانه است که از
یکسو حالت تدافعی در مقابل تجاوز نظامی بیگانگان داشته و از سوی دیگر مطابق
با هنجارهای دینی پذیرفتهشده در یک جامعه و دارای ارزش دینی و اجتماعی
است؛ مانند جنگ بهمنظور دفاع از خویش (دفاع مشروع) در مقابل متجاوزین به
دین، عِرض، جان و مال خود و بستگان یا مملکت و نیز بهمنظور دفاع از
مظلومین عالم و یا در مقابل ستمگرانی که آزادی دعوت دینی را سلب میکنند و
با حاکمیت استبدادی مانع انتخاب آزادانه دین صحیح از سوی مردم میگردند. در
ادامه جهت تبیین دقیقتر موضوع دفاع مقدس توجه به نکات ذیل حائز اهمیت
است: یک. قداست و امور مقدس در فرهنگ اسلام ازنظر دین، هر فعل یا امری که
جنبه الهی و صبغه ربوبی داشته باشد، مقدس است.